ALADAĞLAR MİLLİ PARKI İÇİNDE KALAN ŞELALELER DİYARI YAHYALI'YI GÖRDÜNÜZ MÜ?

"Seyahat etmek, önyargıyı, bağnazlığı ve dar görüşlülüğü tedavi eder." 

- Mark Twain

Antik Çağ'daki adı Mazaka olan ve Roma devrine dek bu adı taşıyan yerleşim birimine, Roma devrinde ise İmparator şehri anlamına gelen Kaisareia adı verilmiş; Türkler Anadolu'yu fethettikten sonra şehre Kayseriye demişler ve bu ad Cumhuriyet dönemiyle birlikte Kayseri şeklini almıştır. Anadolu'nun en eski yerleşimlerinden biri olarak Kayseri; M.Ö. 4000 çağlarından başlayarak sırasıyla Asur, Hitit, Frig ve Roma devirlerinde yerleşim alanı olarak kullanılan Kültepe; tüm bu uygarlıkların kalıntılarını taşıyan bir açık hava müzesidir. 

Kayseri hakkında bu kısa bilgiden sonra, ile bağlı olan Yahyalı ilçesini tanıtmak isterim. 29-30 Ağustos tarihleri arasında Yahyalı'ya yaptığım gezide daha önce görmediğim doğal güzelliklerle karşılaştım. İyi ki gidip gördüm dediğim bir ilçe oldu. Kayseri'nin güneyinde yer alan Yahyalı, il merkezine 107 kilometre uzaklığında olup Aladağlar Milli Parkı'nın %60'na sahiptir. Hacer Boğazı ve Ormanı ile Kapuzbaşı Takım Şelaleleri, Elif Şelalesi, Güney Şelalesi, Yedigöller ve Zamantı Irmağı ile Göksu Şelalesi bu milli parkın içinde yer almaktadır. Zamantı Irmağı'nın Yahyalı sınırları içinde kalan vadi kısmında rafting yapılmaktadır. 

Yahyalı ilçesi adını, ilçe merkezindeki Yahyalı Ulu Cami bahçesinde türbesi bulunan ve yörenin fethinde, kuruluşunda rol oynayan Türk komutan Yahya Gazi'den (Yahya Ali) almaktadır. İlçe halkının geçim kaynakları halıcılık, hayvancılık ve madencilik sektörünü sayabiliriz. İlçede çıkarılan başlıca madenler; demir, krom, çinko, kurşun ve bakırdır. Türkiye'nin en büyük ve en zengin demir cevheri yatakları bu bölgede yer alır. Yahyalı Belediyesi resmi verilerine göre bölgede yıllık bazda yüksek tonajlarda demir, krom, çinko, kurşun ve bakır üretimi yapılmaktadır. Ayrıca ülke genelinde çalışmakta olan mermer ustaları da Yahyalı'dan çıkmakta imiş.

Kapuzbaşı Şelaleleri:

Kayseri il merkezine 148 kilometre, Yahyalı ilçesine ise 60 kilometre uzaklıkta bulunan Kapuzbaşı Takım Şelaleleri ile Elif Şelalesi mutlaka görülmesi gereken doğa harikalarıdır. Şelaleler Aladağlar Milli Parkı sınırları içinde yer almaktadır. Orta Torosların yaz-kış erimeyen kar sularından, buzullarından beslenen ve sert kaya duvarları arasındaki çatlaktan adeta fışkıran, bembeyaz köpükler saçarak heybetli bir şekilde akan takım şelaleleri görenleri büyülemektedir. Yaz sıcağında şelalelerin serpintisiyle serinlemek isteyenlerin yoğun uğrak yeri olduğunu gözlemledim. Şelalelerin üst tarafında küçük kulübelerde çay ve gözleme servisi yapılmakta, yöresel ürünler satılmaktadır. Özellikle keçi peynirini tatmanızı öneririm.

Takım şelalelerinin beş tanesi büyük, iki tanesi küçük olmak üzere yükseklikleri 30 ile 70 metreyi bulan ve her biri bir dereyi besleyecek güçte olan yedi şelale vardır. Ayrıca ilçeye on kilometre uzaklıkta Derebağ şelalesi ile Yeşilköy şelalesi de varmış ama bu iki şelaleyi zaman darlığı nedeniyle göremedim.

Göksu Şelalesi:

Kapuzbaşı şelalelerine yaklaşık 5-6 kilometre uzaklıkta yer alan Göksu Şelalesi, 55 metre uzunluğundaki sallanan asma köprüsüyle ünlüdür. Yemyeşil bitki örtüsü, sarp kayalıkların arasından gürül gürül akan buz gibi suyu ile görülmeye değer.

Elif Şelalesi:

Kapuzbaşı Takım Şelalelerinin bir parçası olan Elif Şelalesi, takım şelalelerinin yaklaşık üç yüz metre ilerisinde kayaların yarığından 50-76 metre yükseklikten adeta bir dantel gibi süzülerek dökülür. Şelalenin alt tarafında zamanında kullanılan ama şimdilerde terkedilmiş bir vaziyette eski günleri hatırlatan bir su değirmeni vardır. Şelale, Aladağlar'ın zirvesindeki kar ve buzul sularıyla beslenmekte, yaz-kış yüksek debiyle akmaktadır. Yahyalı'daki diğer şelaleler büyük bir gürültü ve coşkuyla dökülürken, Elif Şelalesi, kayaların yarıklarından çok daha sakin, ince ve zarif bir tül gibi süzülerek dökülmektedir. Şelalelerin suyunun nereye aktığını sorduğumda aldığım cevap şu oldu: İki farklı çay , şelalelerin döküldüğü yerde birleşiyor ve aşağılarda Zamantı Irmağı'yla buluşarak Çukurova bölgesinde Seyhan Nehri'ne karışıyor. Ve Adana üzerinden akarak Akdeniz'e dökülüyor.

Güney Şelalesi:

Kapuzbaşı takım şelalelerini oluşturan yedi büyük şelaleden biridir. Büyükçakır Köyü yakınlarında yer alır.

 

Hacer Boğazı Ve Hacer Ormanı:

Aladağlar Milli Parkı içerisinde kalan Kayseri'nin Yahyalı ilçe sınırlarındaki Hacer Vadisi ve Hacer Ormanı'na ulaşım zor olsa da mutlaka görülmesi gereken bir coğrafi yapı. 2200 metre yükseltide Aladağlar ile Yedigöller arasında yer alan orman, dik kanyon duvarları, sarp dağlar ve genç buzul kayalıkları ile çevrilidir. Kayalıklarla orman sınırı keskin bir şekilde ayrılmaktadır. Hacer ormanı asırlık çam ve sedir ağaçlarıyla kaplı olup, Türkiye'nin en iyi yaşlı/post ormanlarından biri olarak kabul edilir. Zengin bir biyoçeşitliliğe ve yaban hayatı potansiyeline ev sahipliği yapan 2750 hektar alana sahip Hacer Ormanı'nda göknar, meşe, sedir, ardıç, gürgen, titrek kavak ve karaçamlardan oluşan sık ağaç topluluğunun yanında mağaralar da bulunmaktadır. Bu mağaralardan en ünlüsü, Ulupınar köylüleri tarafından doğal soğuk hava deposu (buzdolabı) olarak kullanılan "Toprak Taş" mağarasıdır. 

Sarp kayalıklarda yaban keçilerinin bulunduğu söylense de orada bulunduğumuz süre içinde yaban keçilerini göremedik. Ağustos ayının sonu olmasına rağmen 2200 metrede erimeyen karın buz gibi suyundan içtik. Soğuk suda bekletilen kavun ve karpuzu hep beraber afiyetle yedik. Su mu tatlıydı, kavun ve karpuz mu anlayamadım. :) Vadi boyunca ve ormanda tek bir çöp yoktu! İnsan ayağı değmediği ya da az değdiği için olabilir. Dönüş yolunda grup halinde seyahat eden motokrosçularla karşılaştık. 

Orman inişinde dağlar ve yeşil ormanlar arasında bir inci gibi parlayan Ulupınar Köyü'ne uğrayıp yöreye has balını ve peynirini tadıp, kekik çayı içtik. Bal ve peynir almak isteyenler yerinde ve uygun fiyata alışveriş yaptılar. Yahyalı ilçe merkezinde yöreye özgü "Yahyalı cıvıklısı" yedikten sonra Ankara'ya dönüşe geçtik.

Yazımı, tüm kitaplarını keyifle okuduğum çok sevdiğim bir yazar olan Amin Maalouf'un tamamen katıldığım şu sözüyle sonlandırmak istiyorum:

"Uzaklara gitmek, denizler, sınırlar, ülkeler, inançlar aşmak için fırsat çıktığı zaman hiç duraksama." Ben de öyle yapıyorum...

Not: Tüm fotoğraflar tarafımdan çekilmiştir. İznim olmadan kullanılamaz!

 

"SEN DEĞERLİSİN" AKIMINA KAPILMAK

Sosyal Medya'da bazı hesapların dijital psikolog! olarak başlattıkları "sen değerlisin" akımına rastlamışsınızdır sanırım. Eğitimli, eğitimsiz kim olursa olsun, ağzı olan sanal medyada yazıyor, çiziyor ve "sen değerlisin" diye paylaşıyor. Sonunda da "ben değerliyim" diyen bireylere "narsist" etiketi yapıştırmaktan da çekinmiyorlar! Kelimelerin anlamlarının çarpıtıldığı, içinin bu denli boşaltıldığı bir döneme denk gelmek ne kadar üzücü...Ben buna sosyal medya zorbalığı diyorum. Zorbalık, çünkü kasıtlılık var, tekrarlanabilirlik var, güç dengesizliği var!

Değerli olmak ya da değerli olduğunu hissetmek içten gelen ve dış koşullara bağlı olmayan kendine verdiğin bir özdeğerdir. Eğer kendine verdiğin özdeğer azsa veya yoksa, başkalarından sana değer vermesini beklememelisin. Yani bir insan kendi değerini, başkalarının kendisine ne kadar yetki ve onay verdiğiyle değil, kendine karşı ne kadar dürüst olduğu, kendi sınırlarını korumayı ne kadar bildiğiyle ilgili olarak kendisi belirler. Bu da dışarıdan gelen alkış ve pohpohlamalarla değil, içsel bir olgunlaşma ve öz farkındalıkla oluşur. 

İçsel değer ise, kişinin sadece insan olmasından dolayı kendisinden kaynaklanan, dış koşullara veya başarılarına bağlı olmayan öz değeridir. Genellikle "önemli olmak" ile "değerli olmak" birbiriyle özdeş kabul edilir, ki bu doğru değildir. Önemli olmak genellikle makam, mevki, başarı ve zenginlik gibi dışsal etkenlere dayanır. Değerli olmak ise bunlardan bağımsız bir ruh halidir. Örneğin, değerli olmayan bir birey önemli olabilir! Bunun örneklerini toplumda sıklıkla görebiliriz.

İbn-i Sina şöyle der; "Bir insan kendisinin ne olduğunu bildikten sonra, kendisini bilmeyenlerin söylediklerinin ne değeri vardır?" Kendinizi biliyor ve kendinize değer veriyorsanız, başkasından "değer verme" beklentisine girmezsiniz. Çünkü kendi değerini başkasından bekleyen kişi değerini kaybeder. Ve unutmayınız; "Kendini değerli bulan birini kötü hissettirmek zordur."

Görsel: Dünya'da sadece Ankara'nın Gölbaşı ilçesinde yetişen endemik bir tür olan ve Dünya Doğa ve Doğal Kaynaklar Koruma Birliği tarafından nesli tehlikede olduğu belirlenen ve koruma altına alınan Sevgi Çiçeği. Halk arasında Yanardöner Çiçeği adı ile anılır.

 

KEMALİYE (EĞİN) YEŞİLYURT KÖYÜ CAMİSİ

Oldukça yüksek bir yerleşim yeri olan Yeşilyurt Köyü, Kemaliye'ye bağlı ve adına yakışır bir şekilde yemyeşil doğasıyla dikkat çekiyor. Köy çeşmelerinden akan ve dağlardan gelen suların şifalı olduğu söylendi köylüler tarafından. Hava çok sıcak olunca bol bol içerek şifalandım çeşme sularından. Kısa bir köy gezmesinden sonra Osmanlı döneminde yapılan, mukarnaslarıyla ünlü Yeşilyurt Köyü Camisine girdim. Küçük olan caminin süslemeleri muhteşemdi. Mukarnaslarındaki ince işçiliğe, yapan zanaatkarların sabrına hayran oldum. Mukarnasın ne demek olduğunu bu camiyi gezerken öğrendim. Türk-İslam sanatlarından; ebru, hat, tezhip, minyatür, çini işlemeciliği, halı-kilim dokumacılığını biliyordum.Ama mukarnas sanatını daha önce görmüş olsam da, anlatan olmayınca bakıp geçmişim demek ki.

Mukarnas Nedir?

Geometrik desenlerin üç boyutlu haline mukarnas denir. İslam mimarisinin kendine has bir bezeme türü olan mukarnas, geleneksel bir süsleme türü ve geçiş unsurudur.  Orta Çağ Anadolu Türk mimarlığında yaygın bir biçimde kullanılmıştır. Stalaktit bezeme olarak da bilinen bu yapı, düz yüzeyleri hacimli bir görünüme kavuşturur. Camilerde, taç kapılarda ve mihraplarda sık kullanılmıştır.

Not: Tüm fotoğraflar tarafımdan çekilmiştir. İznim olmadan kullanılamaz!

 

YÜRÜMEK SADECE ADIM ATARAK İLERLEMEK MİDİR?

Oldum olası yürümeyi severim. Dolayısıyla yürümekle ilgili kitapları okumayayı da.  Yürümenin sağlığa yararlarının yanında bir de felsefesi vardır. Bu bağlamda okuyup yararlandığım iki kitaptan bahsedebilirim; ilki, Frederic Gros'un kaleme aldığı "Yürümenin Felsefesi" kitabı, ikincisi ise David Le Breton'un yazdığı "Yürümeye Övgü" kitabı. Kısacası yürürken düşünmeyi, çevreyi gözlemlemeyi ve de önemli bir karar öncesi açık havada yürümeyi  seviyorum. Öyle sırf hareket etmiş olmak için değil, yaşam tarzı olarak.

Dr. Nicole Lepera şöyle der: "Yürümek, vücudunuzun sinir sistemini dengelemeye, kortizol seviyelerini düzenlemeye ve hızla akan düşünceleri sakinleştirmeye yardımcı olan doğal bir yöntemdir. Bir karar vermeden önce mutlaka yürüyün."  Düşünüyorum da toplum olarak pek de yürüdüğümüzü ya da yürümeyi sevdiğimizi söyleyemem. Örneğin; yolda karşılaşan iki arkadaş "gel biraz yürüyelim, sohbet edelim" demez de "gel şuraya oturalım da konuşalım" der. :) Sosyokültürel normlarımızda yürümek değil, oturup konuşmak vardır çünkü. Tabii ki bu durumun fiziksel tembellikten ziyade birçok boyutunun olduğunu göz ardı edemeyiz. Özellikle büyükşehirlerde "vakit nakittir" sözünün geçerli olması, koşuşturma içinde yaşamını sürdürenler için yürümeyi anlamsız kılar. Ayrıca şehir planlamaları araçlar (yollar, park yerleri, siteler) üstüne yapıldığı, kaldırımlara bile otomobillerin park ettiği şehirlerde zaten yürümeye çok hevesli olmayanlar için bir engel teşkil eder. Son yıllarda büyükşehirlerde yürüyüş parkurları yapılsa da yeterli değil. İstediğin bir parkurda yürümek için aracınla gitmek zorundasın. Çünkü yürüyüş parkurları her semtte yok.

Toplumdaki fiziksel aktivite eksikliğini veriler de desteklemektedir. Türkiye İstatistik Kurumu'nun (TÜİK) 2025 Türkiye Sağlık Araştırması verilerine göre, bireylerin yaklaşık %86,6'sı düzenli fiziksel aktivite yapmamaktadır.Yürüyüşün başlı başına bir spor veya hobi olarak benimsenmesi için kültürel bir dönüşüme  ve yaya dostu şehirlere ihtiyaç vardır. Birey ve toplum sağlığı açısından çok önemli olan yaya dostu şehirlerin palanlanması, sadece belediyelere bırakılacak bir konu değildir. Kültür ve Turizm Bakanlığı ile Gençlik ve Spor Bakanlığı'nın da kaynak ayırıp belediyelerle ortaklaşa çalışması bir zorunluluktur. Tabii zihinsel yeteneklerin ve doğru kararların ancak sağlıklı bir bedene sahip olmakla mümkün olacağına inanılıyorsa...Boşuna dememişler; "Sağlam kafa, sağlam vücutta bulunur." diye.

Not:

1- Çocukluğumdan beri dinlemeyi çok sevdiğim "Gençlik Marşı" yürümeyi en güzel anlatan bir marştır. İlginç bir geçmişi vardır bu marşın. Selim Sırrı Tarcan İsveç Kraliyet Okulu'nda okumuş ve mezun olmuştur. Orada dinleyip ezgisini sevdiği İsveçli besteci Felix Körling'in "Tre Trallande Jantor" (Üç Şarkı Söyleyen Kız) şarkısını Osmanlı İmparatorluğu'na getirmiş, Ali Ulvi Elöve bu şarkıya söz yazmıştır. Gençlik Marşı adıyla 1915-1916 akademik yılından itibaren spor etkinliklerinde bu marş kullanılmaya başlanmıştır. 19 Mayıs 1919'da Samsun'a çıkan Mustafa Kemal Paşa ve arkadaşlarının Anadolu'ya geçerken yolda bu marşı okudukları söylenir. Bu marş, 20 Haziran 1938'de "Gençlik ve Spor Bayramı Marşı" olarak kabul edilmiştir. (Wikipedi)

 

AFRİKALI KÜÇÜK KIZLARIN SÜNNET DEHŞETİ!

İnsan soyunun doğduğu topraklardır Afrika. Daha doğrusu modern insanın (Homo sapiens) evrimleştiği topraklardır. Günümüzde ise Afrika ülkeleri kuraklıkla, açlıkla, kabileler arası savaşlarla uğraşmasına rağmen, dünyanın geri kalanının pek de umurunda değildir. Ulusarası yardım kuruluşlarının yaptığı göstermelik yardımlar ya yerine ulaşmıyor ya da ulaşsa bile yeterli olmuyor. Oysa zamanında zengin yeraltı madenleri nedeniyle Afrika'yı işgal ederek sömürgeleştiren ve iliklerine kadar sömüren Avrupalı devletler (Başta Fransa ve İngiltere/Birleşik Krallık olmak üzere Belçika, Almanya, İtalya, Portekiz ve İspanya) artık Afrika'da sömürülecek bir şey kalmadığını anladıklarında din, dil ve kültürlerini burada bırakarak geri çekilmek zorunda kaldılar! Tam da burada Kenya'nın kurucu devlet başkanı ve bağımsızlık lideri Jomo Kenyatta'nın etkileyici ve tarihi sözünü hatırlatmadan geçemeyeceğim. Tarihe geçen sözünde şöyle demiş Kenyatta: "Batılılar geldiklerinde ellerinde İncil, bizim elimizde topraklarımız vardı. Bize gözlerimizi kapayarak dua etmeyi öğrettiler. Biz de öyle yaptık. Fakat gözümüzü açtığımızda bizim elimizde İncil, onların elinde ise bizim topraklarımız vardı."

Bu sömürgelerden biri olan Somali hakkında kısaca bilgi vermek istiyorum. Çünkü okuduğum kitabın yazarı olan dünyaca ünlü model Waris Drie Somalili olup, ülkesinin coğrafyası, ekonomisi, gelenekleri ve kültürü hakkında az duyulmuş bilgiler vermektedir.

Somali, Doğu Afrika'da Afrika Boynuzu olarak bilinen bölgede yer alır. Hint Okyanusu ve Aden Körfezi'ne kıyısı olan ülkenin, batısında Etiyopya, güneybatısında Kenya, kuzeybatısında ise Cibuti yer alır. Başkenti Mogadişu'dur.

Somali,19. yüzyılın sonlarından itibaren İngiltere tarafından sömürgeliştirilen ülkenin kuzeyi (Britanya Somalisi) ve İtalya tarafından sömürgeleştirilen ülkenin güneyi ise (İtalyan Somalisi) yönetimi altında kalmış ve 1960 yılında bu iki sömürge bölgesinin birleşmesiyle ülke bağımsızlığına kavuşmuştur. Ancak 1991 yılında ülkede çıkan iç savaş 15 yıl sürmüştür. Günümüzde Somali, Federal Parlamenter Cumhuriyet sistemiyle yönetilmektedir. İdari olarak merkezi otoriteyi Somali Federal Hükümeti sağlamakta olup Cumhurbaşkanı ve Başbakan tarafından yürütme yetkisi paylaşılmaktadır.

Somali Afrika kıtasının en uzun kıyı şeridine sahip olup efsanevi antik Punt Krallığı'nın topraklarıdır. "Şairler Ülkesi" olarak bilinen Somali'de halkın büyük bir bölümü kültürel olarak tabu kabul edildiği için balık tüketmezler. 

Bu genel bilgilerden sonra Waris Dirie'nin Somali'nin çöllerinden başlayıp, Londra'ya olan yolculuğunu, New York'a gidişini, ünlü oluşunu ve yaşadığı tüm zorlukları oldukça samimi ve içten bulduğum bir anlatımla yazdığı otobiyografisine geçebilirim.

Magazin dünyasına olan ilgim çok değildir. Bu nedenle kitapçı raflarında gördüğüm ve incelediğim "Çöl Çiçeği" kitabını elime almadan önce Waris Dirie adlı bir modelin varlığından haberim bile yoktu. Üstelik hiçbir modelin hayat hikayesi de ilgimi çekmiyordu. Ta ki arka kapak yazısında "kadın sünneti"ni okuyuncaya kadar. Afrika'da uygulanmakta olan geleneksel kadın sünnetini duymuş ama üzerinde durmamıştım. Kitabı satın aldım ve okudum. Okuduğum ve altını çizdiğim satırları sizlerle paylaşmak istiyorum. Çünkü ister modern toplumda olsun isterse kuş uçmaz kervan geçmez çöllerde olsun tüm kadınlara ışık tutacağına ve mücadeleden asla vazgeçmeyenlerin her daim kazanacaklarına olan inancımı pekiştiriyor.

Waris Dirie, Somali'nin güneyindeki çölde deve ve domuz sürülerini güden göçebe bir ailede doğar. Annesi ona yerli dilde çöl çiçeği anlamına gelen Waris adını koyar. İki üç yaşlarında deve çobanlığı yapmaya başlamış. Somali'de deve çok önemliymiş. Kızlar evlendirilirken başlık parası olarak deve isteniyormuş. Öyle ki, Somali'de insandan çok deve varmış. Bu "Şairler Ülkesi"nde şiirlerin çoğu deve üstüne söylenir, devenin kültürleri için önemi nesilden nesile sözlü olarak aktarılırmış. Somali halkının yüzde 60'ından fazlası hayatını hayvan besiciliğinden kazanan göçebelermiş.

Waris'in söylediğine göre, "Somali'de halk kabilelere ayrılır, her biri kendi kabilelerine aşırı derecede bağlıdır. Buna kabile gururu denir. Somali tarihi boyunca çıkan savaşların kaynağı da bu gururdur." Yani çıkan iç savaşın nedenini kabile gururuna bağlıyor.

Waris beş yaşında iken geleneksel olan ve ilkel şartlarda bir taşın üzerinde yapılan sünnetle tarifi imkansız acılar çeker. Şanslıdır çünkü sünnet sonrası hayatta kalmıştır. Oysa, sünnetten sonra kan kaybı ve enfeksiyondan ölen kız çocuklarının sayısı çok fazladır. BM'in bildirisine göre bu sayı iki milyondur! Evlenme çağına gelmeden önce küçük kızların evliliğe hazırlanması bakımından sünnet edilmesi zorunludur. Aksi halde kızlar evlenemez, evde kalırlar.

"Somali'de yaygın olan inanca göre kızların bacakları arasında, doğarken getirdikleri, ama temiz olmayan kısımlar vardır. Bunların vücuttan uzaklaştırılması gereklidir. Klitoris, labia minora ve labia majoranın büyük bir kısmı kesilir, sonra yara dikilerek kapatılır, geride sadece genital bölgede bir iz kalır. Sonuç olarak Somali'de tüm genç kızlar, küçük bir kızdan kadınlığa geçişlerinin işareti olan bu töreni büyük bir arzu ve endişe ile beklerler." (Çöl Çiçeği, s:48-49) 

Dört bin yıldır Afrika kültürlerinde kadınlar sünnet edilmekteydi. Günümüzde hala 28 Afrika ülkesinde kadınlar sünnet ediilmekte. Kadın sünnetini erkekler desteklerken, anneler kızlarının kocasız kalması korkusuyla buna göz yummaktalar. Sünnet olmamış bir kadın; kirli, tecavüze uğramış ve evlenilmez kabul edilmekte çünkü.

Waris on iki yaşına gelmiştir ama okuma-yazması yoktur. Çünkü Somalicenin 1973'e dek yazılı bir alfabesi yoktur. Babası, onu beş deve karşılığında ihtiyar bir adamla evlendirmek isteyince Waris evden kaçar çölü geçerek Mogadişu'daki ablasının yanına gider. Sonrasında kendi şansını kendi yaratır. Teyzesinin kocası Somali'nin Londra Büyükelçisidir ve Londra'ya götürmek için bir hizmetçi aramaktadır. Waris, eniştesine yalvar yakar hizmetçi olarak Londra'ya gider. Bundan sonrasını merak ediyorsanız kitabı okumalısınız. :)

Waris Dirie, model olarak ünlendikten sonra Birleşmiş Milletler Nüfus Teşkilatı kendisini kadın sünnetini durdurmak için sürdürdükleri mücadeleye davet eder. Dünya Sağlık Örgütü ile yapılan çalışmalar sonucu problemi gözler önüne seren oldukça dehşet verici istatistiklere ulaşılır. Kadın Sünneti ya da bugün tercih edilen deyimle Kadınlarda Genital Sünnet (KGS) Afrika'nın 28 ülkesinde sıkça uygulanmaktadır.  BM, bu uygulamanın 130 milyon kız ve kadında gerçekleştirildiğini tahmin etmektedir. Her yıl 2 milyon kız çocuğu bunun kurbanı olmakta. Sağ kalanlarda ise sakatlıklar görülmekte. Gerçekte bu şekilde sakat bırakılan kızların sayısı azalmak yerine gitgide artmakta. Avrupa ve Amerika'ya göç eden çok sayıda Afrikalı, uygulamayı da beraberlerinde getiriyorlar. Hastalık Kontrolü ve Önleme Merkezi'nin tahminlerine göre New York'ta 27 bin kadın bu işlemden geçmişti.Bu yüzden Amerika'da pek çok eyalet KGS'yi yasaklayan kanunlar geliştiriyor. 

BM'nin Fahri Büyükelçisi olan Waris Dirie, Kadın Sünnetini tüm dünyaya duyurmak ve önlem alınması için BBC ekibiyle Afrika'ya uçar ve kendi yaşamını anlatan yarım saatlik bir belgesel çekilir. Okuduğum "Çöl Çiçeği" kitabı on bir ülkede aynı anda yayınlanarak ses getirdi. Bu yazımı okuyan sizler de eminim bu sesi (çığlığı mı demeliyim?) duyabilirsiniz...

 

HAYAT AĞACI ANADOLU SELÇUKLU DEVLETİ'NDE NE ANLAMA GELİYORDU?

Sivas'ta bulunan Gök Medrese ile Divriği Ulu Camisi'nin dış mekanlarında sıklıkla rastlanan "Hayat Ağacı" motifinin Anadolu Selçuklu Devleti'nin çok özel bir anlam ifade ettiğini biliyor musunuz?

Anadolu Selçukluları, mimari süslemede hayat ağacı motifini bir tutku ile kullanmışlardır. Evrenin direği, ruhun gökyüzüne çıktığı merdiven, barışın, bereketin, bilimin, hikmetin, kudretin ve sonsuzluğun sembolü, kozmik ağaç gibi soyut anlamlar yüklenmiştir.

Hayat Ağacı, devletin koruyucu gücünü sembolize etmesi ile devlet ağacı olarak da nitelendirilmekte, kutsal ağaç, altın ağaç, cennet ağacı gibi adlarla da anılmaktadır.

Anadolu Selçuklu Devleti'nin koruyucu gücü, Gök Medrese'nin minare kaidelerinde ve büyük eyvanında yer alan üç hayat ağacı ile mermere kazınmıştır.

Sivas Ulu Camii

Fotoğraflar tarafımdan çekilmiştir. İznim olmadan kullanılamaz!

 

BOTAN BÖLGESİ FLORASINDAN BİR DEMET

Tarihi ve coğrafi bir bölge olan Botan; Şırnak, Siirt ve Batman illerini, ayrıca Mardin'in doğu kesimlerini kapsar. Tarihi Botan Emirliği'nin merkezi konumundaki bu alan, günümüzde Botan Vadisi Milli Parkı ile turistik değer kazanmıştır. 

Botan Vadisi Milli Parkı'nı gezip gördüğümde, o bölgeye ve de o yöreye ait doğal  bitki örtüsünden gözüme takılanları fotoğrafladım. İşte o fotoğraflar: